Skip to main content

सरदार उधम: एकमेव संकीर्ण स्वातंत्र्यपूर्व एकाकी लढा

ऑक्टोबर महिन्याच्या उत्तरार्धात ओटीटी प्लॅटफॉर्म प्रदर्शित झालेला सरदार उधम हा चित्रपट नक्कीच न चुकवण्यासारखा आहे. शुजित सरकारचे दिग्दर्शन आणि विकी कौशलचा अभिनय अफाट आहे. एकूण स्वातंत्र्य मिळण्याआधीची पार्श्वभूमी ज्या पद्धतीने उभी केलीय त्याला तोड नाही. हा नसिनेमा आजच्या काळात महत्त्वाचे विधान करतो. सध्याचा काळ हा श्रेयवादासाठी आसुसलेल्या पक्षांचा, त्यांच्या बगलबच्च्यांचा आहे. हा सिनेमा भारतीय स्वातंत्र्य लढ्याची जी गोष्ट सांगतो ती फार महत्त्वाची आहे. सरदार उधम यांचा एकाकी लढा, सूडाची भावना आणि त्यामागची कारणमीमांसा जबरदस्त कन्व्हीक्शनने मांडलेली आहे.

समीक्षेचा विषय निवडा

कुणी गांजा घ्या, कुणी चरस घ्या

कुणी गांजा घ्या, कुणी चरस घ्या 
या रे येड्यांनो, या रे या 
झिंगलेला हा आनंद घ्या 
हर्बल तंबाखूचा सुंगंध घ्या

मनात फुलवी कडक चांदण्या, नबाब रे बरळतो
महाराष्ट्राचे भाग्य उद्याचे मुठीत नाचवितो 
गंजेकसांना का हुंगुन रे दहशत हा भरतो 
हर्बलफुलाचा  महाविकास घ्या 
वसुलीआघाडीचा सुहास घ्या 

चार दिशांचे चौखूर सुंदर आघाडीचे पाळणी 
मंत्र्यांचे मुखकमल हे डुलत्या तुरुंगसदनी 
बरळा बोंबला फुरोगाम्याला जो जो ग गाउनी 
युगायुगाचा अंमल घ्या,
नवक्रांतीचा हा आरंभ घ्या 

गणिताच्या निमित्ताने – भाग ११

जोडीजोडीने संशोधन करतानाचे अनुबंध, आणि संयुक्त प्रवेशपरीक्षेच्या (IIT JEE) उणे गुणांकनाची अंमलबजावणी – प्राध्यापक बालमोहन लिमये यांच्या साप्ताहिक लेखमालेतील पुढील भाग.

ललित लेखनाचा प्रकार

भारत माता की जय!!!

पुर्वीच्या काळी फक्त आणि फक्त १५ ऑगस्ट आणि २६ जानेवारी या दोनच दिवशी राष्ट्राभिमान वगैरेंची जाणीव होत असे. मग सार्वभौम देशाचा सजग नागरिक म्हणून झेंडावंदन करून आल्यानंतर देशासाठी आगळं वेगळं कर्तव्य पार पाडल्यासारखे वाटायचं. मात्र आता अशी राष्ट्रभक्ती दाखवण्याची वेळ दैनंदिन व्यवहारात आली आहे. नोटबंदीनंतर बँकेच्या रांगेत तासनतास उभे राहून वीररसयुक्त देशभक्ती नँशनल ड्युटी केल्यासारखी वाटत होती. पण सरकारने दयाळू लोकांना असा फिल रोजच्या जगण्यात दिला. हल्ली तर दरवेळी पेट्रोल भरताना क्रांतिकारी कार्य केल्याचा अभिमान वाटतो.

काळ्या पिवळ्या नवसाची गोष्ट: टॅक्सी दिवस १९: १९ सप्टेंबर २०२१

आज सोसायटीची मिटींग असल्यामुळे टॅक्सी उशीरा काढली.

त्यात अनंत चतुर्दशी असल्यामुळे मुंबईत बऱ्यापैकी सामसूम होती.

गव्हर्नमेंट कॉलनीतून चार यु. पी. चे मासेवाले घेतले.

आता यु. पी. चे मासेवाले कोळणींइतकेच एफिशियंटली मासे विकतात.

आणि त्यात यु. पी. चे मासेवाले, कोळणी किंवा आमच्या आई-बायकोसारखं मासेखाऊ पब्लीक ह्या कोणालाच प्रॉब्लेम नाहीये.

सो फालतू गोष्टींबद्दल रायता फैलावणाऱ्या लोकांनी शांतीलालचा पकडावा हेच बरं.

त्यांना दानाबंदर (मस्जिद बंदर) ला सोडायचं होतं.

त्यांतला एक फंटर त्याची माशाची रिकामी टोपली घेऊन पुढेच बसला.

ललित लेखनाचा प्रकार

ऐसीवरील गणितज्ञांस (आणि गणिताविषयी आस्था असणाऱ्यांस) पत्र

स. न. वि. वि.

गणितासंबंधी दर्जेदार लिखाण ऐसी वर होत आहे. त्या क्षेत्रातील काही मूलभूत प्रश्नांबद्दल तुमची मते जाणून घ्यायला आवडेल.

प्रश्न १: गणित हे मानवजातीस सापडलेले (डिस्कव्हर्ड) आहे, की ते मानवजातीने निर्मिलेले (इन्व्हेंटेड) आहे?

प्रश्न २: गणित निसर्गास इतक्या चपखलपणे लागू का पडत असावे? अर्थात, निसर्गाचे पुस्तक गणिताच्या भाषेत का लिहिलेले आहे?

ललित लेखनाचा प्रकार

हिजाब घालणारी बिकिनीतील मुलगी...

एकदा एका जाहिराती साठी स्पर्धेचे आयोजन केले होते. जाहिरात एका घरगुती वापरणाऱ्या वस्तुची करायची होती त्यासाठी जो चांगल्या जाहिरातीची संकल्पना मांडेल त्याला बक्षिस देऊन तीची चित्रीकरणासाठी निवड होणार होती. ठरल्याप्रमाणे पुण्या मुंबईतील जाहिरात कंपन्यांनी झुंबड केली स्पर्धेत. कारण सर्वाधिक इंटेलिजंट कंटेट पुण्या मुंबईतूनच तयार होतो असा त्यांचा फुकाचा अतिआत्मविश्वास आहे. मग इतर भागातील जाहिरात कंपनीच्या प्रतिनिधींना तुच्छतेने वागवणे वगैरे बाष्कळ प्रकार तिथे झाले. शंंभरहून अधिक संकल्पनांची एन्ट्री झाली. सगळ्यांनी आपापल्या बुद्धीमत्तेचा पिट्टा पाडून एकेक संकल्पना मांडली होती.

कॉलनीतल्या शाळेत शिकवले न जाणारे काही विषय

कॉलनीतल्या सगळ्या सुस्थित काका-काकूंनी आपल्या मुलांना आणि नातवंडांना शाळेत काय शिकवलं जातं, आणि काळानुसार काय शिकवलं पाहिजे याची यादी केली. ती पुढीलप्रमाणे -

१. निबंधलेखन - कमीतकमी शब्दांत स्वतःबद्दल अधिकाधिक माहिती पुरवणे. आपल्या मनःस्थितीबद्दल लोकांना अधिकाधिक उत्सुकता वाटायला लावणे. आपण काल काय जेवलो होतो, यातूनही आपली आर्थिक आणि मानसिक परिस्थिती लोकांना समजली पाहिजे. एक चित्र, हजार शब्द जुनं झालं. आता एक शब्द लाख शब्द, हे मुलांना समजलं पाहिजे.

अंतर

तुझ्या माझ्यातलं अबोल अंतर 
प्रेम-रुसव्यापार क्षितिजाकडे जाणारं 
ते न मापता चालत राहण्याची 
रुजवात केली होतीस तू जाताना 

पोक्त शहाणपण वागवताना
खट्याळ आठवणी जागवताना 
गमतीनी खळाळून हसताना 
कधी नकळत डोळे पुसताना 

तुझं जवळ नसणं लपेटून 
आपल्याच कोषात राहताना 
भोवतालच्या जगाची लगबग 
निवांत अलिप्तपणे पाहताना 

अचानक भेटायला येतो समुद्र 
अथांग, तुझ्यापर्यंत नेणारा 
माझ्यासाठी तिथवर यायचा 
शब्द दिला आहेस निरोप घेताना..